Franz Erhard Walther – Bilder im Kopf, Körper im Raum

Franz Erhard Walther (*1939) viert dit jaar zijn 85ste verjaardag. Ter ere daarvan organiseert de Bundeskunsthalle een grote overzichtstentoonstelling. Vooral in het Rijnland – een belangrijke plek van studie en activiteit van Walther – was deze tentoonstelling een grote wens.

1. Werksatz (1963-1969)

Aan het begin van de jaren 60 formuleerde Franz Erhard Walther een nieuw concept waarbij de toeschouwer deel uitmaakt van het kunstwerk. Zijn 1. Werksatz (1963-1969) is legendarisch. Tussen 1963 en 1969 maakte Walther 58 objecten van katoenen stof, schuim, hout en verschillende andere materialen, die de toeschouwers moesten activeren. Bijvoorbeeld door ze open te vouwen en over zichzelf heen te leggen, binnen te plaatsen of geometrische vormen te vormen.

Hiermee stelde de kunstenaar het concept van sculptuur en dat van de ontvanger ter discussie. Gebaren en acties worden een essentieel onderdeel van het werk. Franz Erhard Walther werd een van de belangrijkste en invloedrijkste kunstenaars en docenten in Duitsland – niet in de laatste plaats vanwege zijn uitstekende inzet als professor aan de Hochschule für bildende Künste Hamburg.

Innovatie en experimenten

Al in zijn vroege werk was de kunstenaar bezig met het procesmatige als ontwerpprincipe; tijdens zijn tijd in Düsseldorf speelden experimenten en innovatie een belangrijke rol. Sinds het begin van 1963 gebruikt hij stof en in de serie Wandvormen van de jaren 1980 bereikt hij een ingenieuze verweving van schilderkunst, beeldhouwkunst en architectuur.

Onderstaande video gaat onder meer in op het ontstaan van zijn eigenzinnige werkwijze:

Het werk en de kunstenaar belicht

De tentoonstelling in de Bundeskunsthalle presenteert een representatieve selectie van zijn actiegerichte werken, maar ook tekeningen als een blik van binnenuit uit verschillende periodes.

Filmische documenten, waaronder nieuwe opnames ter plaatse, documenteren ook de tijdelijkheid van de verschillende acties/activaties door de kunstenaar en de deelnemers. Sommige tentoongestelde objecten, evenals speciaal vervaardigde exemplaren voor de tentoonstelling, kunnen worden geactiveerd. Door de interactie tussen lichaam en object wordt elke persoon een onderdeel van het kunstwerk. De uitvoerders creëren hun eigen verhalen en het werk is voortdurend in beweging: Werk, lichaam, plaats en ruimte smelten op een ongebruikelijke manier samen tot een eenheid die nieuwe ervaringen genereert in de omgang met kunst en met zichzelf.