Worpswede
Kunstenaarskolonie van de 20ste-eeuwse avantgarde
Nederland heeft Bergen, Laren, Oosterbeek en Domburg: plekken waar kunstenaars tijdelijk of permanent woonden en werkten. Vaak kwam het een initiatief van één of meer ondernemende kunstenaars zoals Jan Toorop in Domburg. Het doel was meestal een groep gelijkgestemde creatieve geesten bij elkaar te brengen zodat interessante uitwisselingen konden plaatsvinden. In Duitsland was Worpswede, iets ten noorden van Bremen, een bijzonder geslaagd voorbeeld van zo’n kunstenaarskolonie.
Worpswede en haar kunstenaarskolonie
De kunstenaarskolonie Worpswede is in 1889 opgericht door de kunstenaars Fritz Mackensen, Hans am Ende en Otto Modersohn. Later sloten Fritz Overbeck (1893) en Heinrich Vogeler (1894) zich bij de groep aan. Paula Becker, de toekomstige echtgenote van Otto Modersohn, kwam in 1898 bij de groep om schilderles bij Fritz Mackensen te nemen.
Belangrijk voor de kolonie was Heinrich Vogelers aankoop van de Barkenhoff, een grote boerderij die verbouwd werd tot indrukwekkend Jugendstil gebouw. De Barkenhoff werd het middelpunt van de Worpsweder kunstenaarsbeweging.
Musea in Worpswede
Barkenhoff
Große Kunstschau
Haus im Schluh
Worpsweder Kunsthalle
Paula Modersohn-Becker in de spotlights – nog tot 1 november 2026
Op 8 februari 2026 zou Paula Modersohn-Becker 150 jaar geworden zijn. Tijdens haar leven verkocht de kunstenares nauwelijks haar schilderijen. Pas in de decennia na haar dood ontdekte de kunstwereld de magie die schuilgaat in haar unieke stijl. Tegenwoordig worden haar werken beschouwd als mijlpaalwerken van het expressionisme. Met haar werk en haar leven was Paula Modersohn-Becker zowel voorbeeld als inspiratiebron. Hedendaagse kunstenaars, zoals de Franse schilderes Inès Longevial, laten zich door haar inspireren.
Welke van deze invloeden zijn zichtbaar in de kunst van anderen? Elk van de vier Worpsweder musea volgt een andere sporen. Centraal staat telkens een van de werken van Paula Modersohn-Becker. Deze geven de impulsen die als rode draden door de tentoonstellingen lopen. Soms is het de blik op zichzelf, soms de blik op anderen. Dan weer is het de houding ten opzichte van de ander die in het schilderij naar voren komt, of een uitstap naar heel andere takken van de kunst. Maar altijd is het een boeiend spoor dat bezoekers kunnen volgen.
Worpswede – cultuur en natuur
Nog steeds is Worpswede een bruisend cultureel stadje. Met 4 musea, talloze galerieën en actieve kunstenaars is er altijd wel iets te beleven. Bovendien ligt het midden in een bijzonder natuurgebied: de Teufelsmoor (het duivelsveen). Je kunt hier prachtige wandel- en fietstochten maken. Kijk op de website van de plaatselijke VVV voor de mogelijkheden.
Kortingskaarten en stadspassen
Als je van plan bent alle 4 musea in Worpswede te bezoeken, koop dan een passe partout voor € 25. Deze is te koop in de musea en bij het VVV, en is een jaar geldig.
Tentoonstellingen in Worpswede
ik ben/jij bent: mensbeelden
07-02-26 tm 01-11-26
Respect!
07-02-26 tm 01-11-26
Van dichtbij. Inès Longevial
07-02-26 tm 01-11-26
Toegepast. Vrouw + design
07-02-26 tm 01-11-26
Heinrich Vogeler. Der Neue Mensch
In 2022 was er een grote jubileumtentoonstelling ter gelegenheid van de 150ste geboortedag van deze universele kunstenaar.
Het hele jaar stond het kunstenaarsdorp Worpswede in het teken van Heinrich Vogeler. Heinrich Vogeler was één van de eerste kunstenaars van de kunstenaarskolonie en zijn huis de Barkenhoff was het middelpunt van de creatieve activiteiten gedurende die eerste periode.
Worpswede, Nedersaksen, Duitsland
Reizen naar Worpswede
Worpswede ligt zo’n 215 km ten oosten van Groningen. De afstand vanaf Utrecht is ongeveer 380 km.
- Vanuit Amsterdam/Utrecht/Arnhem reis je met 1 of 2 keer overstappen naar Bremen. De reistijd is ongeveer 4½ uur en een enkeltje kost vanaf €38. Kijk voor de dienstregeling en het kopen van tickets op NS International. Van Bremen naar Worpswede reis je ongeveer een uur met bus of trein/bus. Kijk in het volgende blokje over accommodatie voor het vervoer lokale vervoer.
- Je kunt natuurlijk ook met de auto. Als je van plan bent om ook Bremen te bezoeken, vergeet dan niet een milieusticker te bestellen. Op www.milieustickervoorduitsland.nl lees je alles wat je moet weten over de milieusticker en Umweltzone Bremen. Bovendien kun je daar ook een milieusticker bestellen.
Overnachten
Worpswede is een idyllisch stadje met een rijk cultureel verleden. Hoewel het plaatsje nog steeds een grote aantrekkingskracht heeft op kunstenaars, ademt Worpswede vooral de sfeer van de decennia rond 1900. Voel jezelf terug in de tijd gezet door even de tijd te nemen en in elk geval één overnachting hier te plannen. Je kunt bijvoorbeeld logeren in Hotel Buchenhof (naast de Barkenhoff van Heinrich Vogeler). De Jugendstil villa werd in 1998 gerenoveerd maar er is zoveel mogelijk van de oude sfeer behouden.
Kijk voor andere hotels in Worpswede en omgeving op Hotel Specials (Nederlands platform, lid van Thuiswinkel.org en bereikbaar via telefoon en email).
Bremen als startpunt
Je kunt ook in Bremen logeren want dat ligt ongeveer 30 km van Worpswede. Met bus 670 of trein/bus 640 ben je in ongeveer een uur in Worpswede. Kijk op de toeristische informatie site voor alle mogelijkheden. Helemaal leuk is natuurlijk een ritje via de erfgoedspoorlijn Moorexpress. Met dit mooie treintje bereik je vanuit Bremen na 4 haltes Worpswede. En je kunt zelfs je fiets meenemen!
Meer interessante tips
- Culturele touroperator Labrys Reizen organiseert i.s.m. Vrije Academie begin juli een bijzondere groepsreis naar Bremen en Worpswede. Kijk op hun website voor meer informatie.
Reisgidsen, boeken en kaarten
- Bij Libris boekhandels en online zijn best veel boeken te koop over de kunstenaarskolonie. Maar wel allemaal in het Duits.
- De Slegte en boekwinkeltjes.nl bieden ook altijd wel interessante titels te koop. Zoals een boek over de eerste kunstenaars die zich hier vestigden. Ook natuurlijk over de individuele kunstenaars.
