August Macke en de Rijnlandse expressionisten is de ondertitel van de tentoonstelling Mensen en verhalen – gezichten en levensverhalen van de klassieke modernen. Kunst is altijd nauw verbonden met het leven van kunstenaars, hun families en verzamelaars. De nieuwe presentatie van de collectie op het gebied van de klassieke modernen in het Kunstmuseum Bonn volgt deze paden en verhalen. De geselecteerde werken maken historische ontwikkelingen en hun concrete gevolgen voor individuele mensen en hun levenspaden inzichtelijk. Bovendien schetsen exemplarische biografieën een levendig en veelzijdig beeld van de tijd waarin de getoonde kunstwerken zijn ontstaan. Naast bekende hoogtepunten uit de collectie van de Rijnlandse expressionisten toont de nieuwe presentatie zelden getoonde werken van Marta Worringer, Käthe Kollwitz, Olga Oppenheimer en anderen.

Een blik op ambivalente levensverhalen

De tentoonstelling onderzoekt ook hoe we vandaag de dag kijken naar kunstenaars die te maken kregen met ambivalentie of politieke verstrengelingen. De voorbeelden van Werner Peiner en anderen tonen hoe problematische levensverhalen onze kijk op de werken verandert en de vraag naar museumverantwoordelijkheid naar voren brengt. De tentoonstelling belicht de rijke geschiedenis van de Rijnlandse expressionisten. Zoals August Macke, Max Ernst en Franz Marc, die in de zomer van 1913 samenkwamen in Bonn. Zij zagen Keulen en Bonn als voorsteden van Parijs, Wenen en Rome.

Getoonde kunstenaars

Ernst Moritz Engert, Max Ernst, Franz Seraph Henseler, Franz M. Jansen, Alexej von Jawlensky, Käthe Kollwitz, Fifi Kreutzer, August Macke, Helmuth Macke, Carlo Mense, Heinrich Nauen, Marie Nauen-Malachowski, Gabriele Münter, Emil Nolde, Meret Oppenheim, Olga Oppenheimer, Werner Peiner, Lotte B. Prechner, Emy Roeder, Paul Adolf Seehaus, Hans Thuar, Marta Worringer.

Na de Eerste Wereldoorlog trok Parijs intellectuelen en kunstenaars uit heel Europa aan, waaronder de fotografen Gisèle Freund, Rogi André en Dora Kallmus, ook bekend als Madame d’Ora. De drie jonge kunstenaars wijdden zich aan het bruisende cultuurleven van de metropool en legden dit vast in indrukwekkende foto’s. Begin jaren 1940 moesten Freund, André en Kallmus door hun Joodse afkomst de stad verlaten. Via omwegen keerden ze later terug naar Parijs. Hun fotografische werken vertellen verhalen over opbloei en vervolging, artistieke innovatie, maatschappelijke betrokkenheid en overleven in ballingschap.

Een portret van veerkracht en creativiteit

De tentoonstelling Vluchtpunt Parijs in het LVR-LandesMuseum Bonn belicht het werk en leven van deze drie opmerkelijke vrouwen. Hun foto’s tonen niet alleen het culturele leven in Parijs in de jaren 1920 en 1930, maar ook de impact van de Tweede Wereldoorlog op hun persoonlijke en professionele levens. Gisèle Freund, bekend om haar portretten van literaire grootheden zoals James Joyce en Virginia Woolf, gebruikte fotografie als middel om de geest van haar tijd vast te leggen. Rogi André specialiseerde zich in mode- en portretfotografie en werkte voor toonaangevende tijdschriften. Madame d’Ora, oorspronkelijk uit Wenen, opende een succesvol fotostudio in Parijs en portretteerde beroemdheden uit de kunst- en cultuurwereld. Hun verhalen zijn niet alleen een getuigenis van hun artistieke talent, maar ook van hun moed en doorzettingsvermogen in moeilijke tijden.