Inspiratie Japan is een nieuwe presentatie van de Oost-Azië collectie. Hiermee viert het MK&G de ononderbroken inspirerende kracht van Japans design. We zien schilderijen uit de Edoperiode (1603-1868) en boeddhistische kalligrafie. Het museum is vooral erg trots op de kleurenhoutsneden uit de privécollectie Walter Gebhard. Deze zijn verworven in 2021 en zijn nu voor het eerst te zien.

Edoperiode

De periode kreeg de naam Edoperiode omdat de zetel van de macht, het shogunaat, zich in Edo bevond (dat nu Tokyo heet). Deze tijd staat ook bekend als de Tokugawaperiode, vernoemd naar de dynastie van heersende Shoguns.

De shoguns werden ondersteund door een omvangrijk bestuurlijk orgaan, de bakufu. Hoewel de bakufu zelf enkele gebieden beheerde, vielen de meeste domeinen - ook wel 'han' genoemd - direct onder het gezag van lokale heersers, de daimyo's. Vanwege deze structuur noemen we het bestuurssysteem uit die tijd het 'bakuhan-systeem'.

Tijdens de Edoperiode hield Japan de buitenwereld grotendeels buiten de deur. Slechts vier landen mochten handel drijven met Japan: China, Korea, het Ryukyu Koninkrijk en Nederland. Chinese en Portugese handelaren moesten binnen speciale handelszones blijven, behalve bij bijzondere gelegenheden. De Nederlanders waren vanaf 1609 gevestigd in Hirado en verhuisden in 1641 naar het eilandje Deshima bij Nagasaki. Voor burgers uit andere landen was het levensgevaarlijk om Japan te bezoeken - zij riskeerden de doodstraf.

De tentoonstelling Inspiratie Japan is verdeeld over twee verdiepingen: in het eerste deel gaan de schilderijen een dialoog aan met keramiek, lakwerk, bamboemanden, metaalwerk en zwaardjuwelen uit de bestaande collectie. In het tweede deel geven schilderijen en grafische kunst een indruk van de lyrische esthetiek van Oost-Aziatische weergaven van flora en vogels. [caption id="attachment_5407" align="aligncenter" width="1080"] Suzuki Kiitsu, Danseressen (detail), Japan, 19de eeuw, Foto: MK&G, Tobias Eckmann[/caption]

Inspiration China is een gloednieuwe presentatie van een deel van de vaste collectie van het Hamburgse Museum für Kunst und Gewerbe (MK&G). Meer dan 200 werken uit de uitgebreide collectie van Chinese objecten, belichten principes van de Chinese kunst zoals modulair ontwerp en de eenheid van schrift en beeld. De tentoonstelling omvat rituele bronzen, keizerlijk porselein, gesneden lakwerk, schilderijen, kalligrafie en houtsneden.

Diverse thema's

Inspiration China omvat zeven tentoonstellingsmodules in vier zalen. Bij de centrale ingang staat het thema Made in China – Porselein centraal. Met name het exportporselein als één van de belangrijkste wereldwijde handelsgoederen in de vroegmoderne tijd. Bij de achteringang is de monumentale hangende rol "Zomerse bergen – wijd en zijd" (1722) van Huang Ding (1660–1730) tegenover de videowerk "Rising mist" (2014) van Yang Yongliang (geboren 1980) geplaatst. Terwijl het landschap symbool kan staan voor stabiel en harmonieus bestuur tijdens de Kangxi-periode (1662–1722), is de oprijzende mist in Yang Yongliang's videocollage van Shanghai een hint naar de smog smog en een aanwijzing voor milieuvervuiling.

Modulair ontwerp

De rituele bronzen van de Shang-dynastie (ca. 1600–1046 v.Chr.) en Zhou-dynastie (1046–256 v.Chr.) dienen als een uitstekend voorbeeld van modulair ontwerp, wat niet alleen zorgde voor een sterk gespecialiseerde arbeidsverdeling en uitzonderlijke kwaliteit, maar ook een bijzonder efficiënte productie mogelijk maakte in pre-industriële tijden. Chinese schrift is een ander voorbeeld van modulariteit: acht basisstreken zijn georganiseerd in 214 modules, die samen 50.000 tekens vormen. De organisatie als logografisch schrift maakt communicatie over dialecten en millennia mogelijk.

Keramiek

Keramiek uit de Tang-dynastie (618–907) die tot op de dag van vandaag bewaard is gebleven, komt meestal uit graven en diende om de voorouders te eren. Ze waren bedoeld om de overledene een passend hiernamaals te bieden en zijn getuigen van de bloeitijd van de Chinese cultuur en haar transculturele verstrengeling met verre landen. Hofdames doen het schoonheidsideaal van volle wangen met delicate monden herleven, vaasvormen volgen Perzische modellen, en kamelen illustreren de bloeiende handel langs de Zijderoute. [caption id="attachment_4878" align="aligncenter" width="779"] Twee hofdames, Tang-Dynastie, midden 8ste eeuw., aardewerk met kalk beschilderd, MK&G, verworven met steun van Campe’schen Historischen Kunststiftung, Foto: MK&G[/caption]

Monochromie

Het principe van monochromie komt overeen met het ideaal van ingetogen elegantie van de literati-cultuur. Dit geldt voor inkttekeningen en kalligrafie, evenals voor de kunst van het vakmanschap. Wit Ding-keramiek en groenig-blauwe celadon uit de Song-dynastie (960–1279) evenals porselein en glas uit de Qing-dynastie (1644–1911) in rijke kleuren weerspiegelen een esthetiek die sinds het begin van de 20e eeuw als opvallend modern in Europa wordt gezien. De kleuren hebben een diepe betekenis. Volgens de vijf-elementenleer (Wuxing) van het Daoïsme wordt elk element een basiskleur toegewezen: zwart aan water, wit aan metaal, geel aan aarde, rood aan vuur en qing (groen-blauw, die niet worden onderscheiden) aan hout.

Kalligrafie en schilderkunst

Kalligrafie en schilderkunst worden traditioneel als een eenheid (shu hua yi) beschouwd in China omdat ze beide gebruik maken van penselen, inkt en papier of zijde. De handpositie en de oefening van individuele penseelstreken die zowel tekst als beeld creëren, zijn ook vergelijkbaar of bouwen op elkaar voort. Omdat een penseelstreek in inkt niet kan worden gecorrigeerd, is de onvermoeibare oefening van individuele streken, strekensequenties en compositorische fragmenten onmisbaar. Dit wordt geïllustreerd door handboeken voor schilderen en kalligrafie die sinds de 16e eeuw zijn gedrukt.

Focus op materiaal

De zaal Focus op materiaal legt de nadruk op het vakmanschap van de Ming-dynastie (1368–1644), die vooral bekend is voor de bloei van blauw-wit porselein. Daarnaast worden andere materialen gepresenteerd die hun eigen genres van vakmanschap hebben ontwikkeld: Jade is zowel kostbaar als moeilijk te bewerken – het materiaal was voorbehouden aan de elite van de neolithische culturen tot de Qing-dynastie. Evenzo ingewikkeld is de productie van lakwerk, dat meestal rood of zwart van kleur is. Een kleurrijk contrast hiermee wordt geboden door cloisonné – emaillering waarbij koperen strips voorkomen dat de kleuren in elkaar overlopen. De beste Chinese vakmensen werkten traditioneel voor het keizerlijke hof. De MK&G-collectie omvat niet alleen het voortreffelijke keizerlijk porselein uit de Qing-dynastie, duidelijk herkenbaar als producten van de keizerlijke werkplaatsen in de oost-Chinese stad Jingdezhen, maar ook een tapijt voor het keizerlijk paleis en grootschalige cloisonné, die onder andere als rituele voorwerpen in tempels dienden. [caption id="attachment_4877" align="aligncenter" width="768"] Paard, China, Tang-Dynastie (618–907), MK&G, Foto: MK&G/Maria Thrun[/caption]

Nieuwe presentatie

Met meer dan 14.000 objecten is de Oost-Azië collectie van het MK&G een van de belangrijkste verzamelingen van Oost-Aziatische kunst in Europa. Voor Inspiration China is een selectie van 600 topstukken gemaakt. Deze nieuwe presentatie is tot 3 januari 2027 te zien.