Stoere gasten. Portretten van antieke Grieken.

Tot eind september 2020 presenteert het Altes Museum in Berlijn een speciale tentoonstelling over de ontwikkeling van de portretkunst in de Griekse Oudheid.

Het realistisch portretteren van een historische persoon is één van de belangrijkste verworvenheden van de Griekse kunst. Bovendien vormt het de basis van alle de westerse portrettradities. De invloed van de portretkunst in de Griekse Oudheid zien we terug in de kunst van het Romeinse rijk en de Renaissance tot op de dag van vandaag.

Realistisch maar niet gelijkend

We moeten wel bedenken dat de Griekse portretten geen gelijkende voorstellingen van het echte uiterlijk van een individu zijn.  Maar het zijn eerder culturele stereotypen gebaseerd op de leeftijd, sociale status en de connecties van de geportretteerde. De weergave hing af van verschillende factoren. Bijvoorbeeld de heersende mode, de aanleiding voor het portret en de locatie waar het voor bedoeld was.

Verder werd de uitwerking natuurlijk bepaald door de keuze van het medium. Een portret als sculptuur bijvoorbeeld, zag er anders uit dan een portret in reliëf. Tenslotte was natuurlijk de bedoeling van de opdrachtgever van invloed op de uitwerking van het portret.

Hoewel er soms duidelijk individuele trekken te zien zijn, waren die niet nodig om het model te herkennen. De identiteit werd immers duidelijk door de inscripties die de naam onthulden.

De ontwikkeling van de portretkunst in de Griekse Oudheid

De tentoonstelling illustreert de evolutie van de Griekse portretten in de oudheid. En vooral het spanningsveld tussen het weergeven van sociale idealen en het uitbeelden van individuen. Tegelijkertijd belicht de tentoonstelling verschillende aspecten van de context van de antieke wereld, en hoe de tradities van de Griekse portretten zijn doorgegeven door de eeuwen heen.