Klee in Noord Afrika is een tentoonstelling in het Museum Berggruen in Berlijn waarin de reizen van Klee centraal staan. Zoals in die tijd gebruikelijk reisde Paul Klee door de Orient. De eerste keer als beginnende kunstenaar naar Tunesië. Vervolgens later in zijn carrière naar Egypte. Hij was toen docent aan het Bauhaus.
De Tunisreis en zijn nieuwe beeldtaal
In 1914 ging Klee samen met collega’s August Macke en Louis Moilliet twee weken op reis naar Tunesië. Omdat deze reis zo bepalend is geweest voor zijn creatieve ontwikkeling, is Die Tunisreise 1914 een begrip geworden. In meer dan veertig aquarellen en tekeningen wordt zijn pallet kleuriger en zijn motieven abstracter. Klee vertaalt architectuur en landschap in rasterachtige kleurvelden, zoals in de aquarel “Rode en witte koepels”.
Hoe belangrijk hij zelf deze reis heeft ervaren, blijkt uit deze beroemde passage uit zijn dagboek: “Es dringt so tief und mild in mich hinein, ich fühle das und werde so sicher, ohne Fleiss. Die Farbe hat mich. Ich brauche nicht nach ihr zu haschen. Das ist der glücklichen Stunde Sinn: ich und die Farbe sind eins. Ich bin Maler.”
De Egyptereis en “Cardinalprogression”
Veertien jaar later gaat Klee op studiereis naar Egypte. Hij is teleurgesteld over de architectuur en de leefomstandigheden maar toont zich enthousiast over de natuur. Het door Klee gelanceerde begrip “Cardinalprogression” wordt met de Egyptereis in verband gebracht. Hiermee doelt Klee op een rechthoekige compositie die door één of meer verticale lijnen verdeeld wordt. Vervolgens worden die rechthoeken weer in een andere rechthoeken verdeeld. En dat alles volgens een weloverwogen ritmisch patroon. De inspiratie hiervoor heeft hij mogelijk opgedaan door de velden langs de rivier de Nijl.
Klee in Noord Afrika
De tentoonstelling is samengesteld uit werk van het museum aangevuld met vijf stukken uit de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen, Düsseldorf.
Boeken over Paul Klee
Er zijn talloze boeken over Paul Klee geschreven. Vooral dit overzichtswerk: Paul Klee – Life and Work is een aanrader. Het boek is in het Engels en in juni 2020 in een nieuwe druk verschenen. Over de Tunisreise specifiek is dit boek een absolute én betaalbare must: Die Tunisreise 1914: Paul Klee, August Macke, Louis Moilliet
Adres en route
Schloßstraße 1, Berlijn Duitsland
Kortingskaarten en stadspassen
De Berlin Welcome Card: kies de kortingskaart waar jij het meeste voordeel uithaalt:
- kortingen & vervoer (AB zones) – 2 tot 6 dagen vanaf € 26
- kortingen & vervoer (ABC zones – inclusief de luchthaven Berlijn Brandenburg)- 2 tot 6 dagen vanaf € 32
Museumkaarten
Reizen naar - Berlijn
Berlijn ligt zo’n 650 km ten oosten van Amsterdam, 775 km van Brussel en ruim 575 km van Groningen.
- De trein is in een hoop opzichten de beste optie: snel, comfortabel en het minst schadelijk voor onze aardbol. NS International brengt je voor een paar tientjes vanuit bijvoorbeeld Amsterdam in 6 uur naar Berlin Hauptbahnhof.
- Liever reizen terwijl je slaapt? Dat kan ook en wel de European Sleeper, de slaaptrein van Brussel via 6 plaatsen in Nederland naar Berlijn. De rit duurt iets meer dan 8 uur en kost tussen € 20 (zitplaats) en € 359 (slaapcoupé helemaal voor jezelf). Tarieven zijn sterk afhankelijk van de reisdata en hoe langer van te voren je boekt, hoe voordeliger. Instappen laat in de avond en rond 7 uur sta je in Berlijn.
- Via treinrondreis.nl boek je makkelijk en snel een meerdaags arrangement inclusief trein, hotel en openbaar vervoer.
- Ga je met de auto, vergeet dan niet een milieusticker te bestellen. Op www.milieustickervoorduitsland.nl lees je alles wat je moet weten over de milieusticker en Umweltzone Berlin. Bovendien kun je daar ook een milieusticker bestellen.
Uitstappen openbaar vervoer
- bushalte Schloss Charlottenburg
