De Amsterdamse schilder Otto Marseus van Schrieck (1619/20 – 1678) is de belangrijkste vertegenwoordiger van het door hem ontwikkelde bosstilleven. De in close-up weergegeven planten en op de loer liggende dieren ontstonden vanuit zoölogische en botanische nieuwsgierigheid. Uiterst nauwkeurige studies naar levende en geprepareerde dieren gingen aan de kunstwerken vooraf.
Otto Marseus van Schrieck en het wetenschappelijke netwerk
Geleerden en kunstenaars ondernamen in de 17e eeuw reizen naar Italië, Frankrijk en Engeland. Door brieven, grafiek en publicaties raakten kennis en afbeeldingen over heel Europa verspreid. Aan de hand van deze getuigenissen van persoonlijke betrekkingen laat de tentoonstelling zien via welke netwerken men kennis opdeed. Pas na aandachtige observatie werd bijvoorbeeld duidelijk dat ook de eenvoudigste dieren zich uitsluitend door voortplanting vermenigvuldigen, niet door spontane generatie.
Kunstenaars als bemiddelaars
Bij giftige en geneeskrachtige substanties waren er raakvlakken tussen geneeskunst en schilderkunst. Bovendien nam Marseus echte vleugels van vlinders in zijn schilderijen op, waardoor de natuur niet alleen is afgebeeld, maar ook echt aanwezig is. Zowel botanische tuinen als omvangrijke collecties van insecten, schelpen en andere objecten uit de natuur werden aangelegd. Deze collecties verwierven internationale bekendheid – niet in het minst door beeldatlassen. Opnieuw waren het de kunstenaars die de bemiddelende rol speelden.
De stillevens komen tot leven voor de hedendaagse beschouwer doordat ze de toenmalige wetenschappelijke kennis weerspiegelen. Je kunt eraan aflezen dat het om vroege getuigenissen van natuurkennis gaat: de traditie en het nu nog geldende wereldbeeld stuiten op elkaar. Vooral echter laat de tentoonstelling schilderkunst zien die op geheel eigen wijze weet te boeien. Deze schilderkunst wordt hier voor het eerst onder de aandacht gebracht.
Adres en route
Alter Garten 3, 19055 Schwerin, Duitsland
Extra info
Toelichting extra info
Kijk voor beschikbare rondleidingen op de website van het Staatliche Museum
Reizen naar - Schwerin
Deze hoofdstad van Mecklenburg-Vorpommern ligt ongeveer 400 km ten oosten van Groningen, 470 km van Amsterdam en 600 km van Maastricht.
- Kies een treinreis met zo min mogelijk overstappen. Bijvoorbeeld de IC vanaf Amsterdam naar Berlijn Spandau en dan een stoptrein naar Schwerin Stadtmitte. doet er bijna 8 uur over. Als je flexibel bent in tijd en data ben je ongeveer €100 kwijt voor een retourtje tweede klas maar voor zo’n 25 euro meer meer zit je eerste klas inclusief gereserveerde zitplaats. Kijk bij NS International voor de volledige dienstregeling en het boeken van je tickets.
- Je kunt natuurlijk ook met de auto. Op dit moment heb je voor Schwerin geen milieusticker nodig. Maar kijk vóór vertrek voor de zekerheid nog even op www.milieustickervoorduitsland.nl.




